परिचय

गृह मन्त्रालयको मातहतमा रहेको प्रहरी किताबखाना नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल तर्फका सम्पुर्ण प्रहरी कर्मचारीहरुको व्यक्तिगत विवरण राख्ने केन्द्रीय निकाय हो । यसले नीति निर्माणका लागी आवश्यक पर्ने प्रहरी कर्मचारी सम्बन्धी आवश्यक विवरण र तथ्याँक उपलब्ध गराउनुका साथै सेवा निवृत्त प्रहरी कर्मचारीहरुलाई नियमानुसार निवृत्तिभरण उपदान पारिबारीक निवृत्तिभरण असाधारण पारिबारीक बृत्ति शैक्षिक तथा सन्तति वृत्ति लगायतका सुविधाहरु उपलव्ध गराउन प्रमुख भूमिका निर्वाह गर्दछ ।

परिचय

 

नेपालमा राणा शासनको प्रारम्भ भएपछी निजामती जँगी र प्रहरी अभिलेख राख्ने प्रयोजनका लागी वि.सं. १९०५ मा मुलुकी किताबखानाको स्थापना भएको थियो । वि.सं.१९९७ मा कर्मचारीहरुलाई निवृत्तिभरण दिने व्यवस्था लागु भएपछी उक्त किताबखानामा कर्मचारीहरुको वैयक्तिक विवरण राख्ने व्यवस्था मिलाईएको थियो । यसरी विगतमा निजामती जँगी र प्रहरी कर्मचारीहरुको अभिलेख एउटै किताबखानामा राख्ने व्यवस्था भएकोमा बढ्दो कर्मचारी सँख्याका कारण वि.सं.२०३५ सालमा प्रहरी कर्मचारीहरुको अभिलेख राख्ने व्यवस्थाका लागी प्रहरी किताबखानाको स्थापना भएको छ । यसरी आफनो स्थापना काल देखिनै नेपाल प्रहरी मातहतका प्रहरी कर्मचारीहरुको अभिलेख राख्दै आएको यस किताबखानामा सशस्त्र प्रहरी बलको स्थापना भएपछी उक्त दुवै प्रहरी संगठनको दरबन्दी एवं प्रहरी कर्मचारीहरुको अभिलेख व्यवस्थित र सेवाग्राहीहरुलाई नियमानुसार पाउने सुविधाहरु उपलव्ध गराउने कार्य भईरहेको छ । र त्यसरी नै भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ लागू भएपछी सोही ऐनको दफा ५० अनुसार सम्पति विवरण बुझाउनु पर्ने सम्पुर्ण प्रहरी कर्मचारीहरुको सम्पत्ति विवरण व्यवस्थित रुपमा राख्ने जिम्मेवारी समेत यस किताबखानामा थप भएको छ ।

यसरी प्रहरी कर्मचारीहरुको अभिलेख व्यवस्थित गर्न स्थापित यस किताबखानाबाट सेवाग्राहीहरुलाई समयमै सेवा प्रदान गरिनुका साथै अभिलेख व्यवस्थित गर्नका लागी आधूनिक सूचना प्रविधिका उपयोग गर्ने प्रयास पनि भईरहेको छ |